Blog

Moi rodzice są uzależnieni od alkoholu. Jak to na mnie wpływa?

Uzależnienie od alkoholu rodziców może być prawdziwym koszmarem dla dzieci. Choroba wpływa zarówno na to, jak wygląda ich codzienność, jak też odciska swoje piętno na psychice – zarówno najmłodszych, jak i nastolatków. Wszystkie wyniesione z tego okresu doświadczenia mogą bardzo negatywnie wpłynąć na dorosłe życie, dlatego też każdy rodzic powinien mieć świadomość tego, że wyjście z alkoholizmu musi być podyktowane nie tylko dobrem własnym, ale również swoich dzieci.

Dziecko osób uzależnionych od alkoholu, czyli odwieczny problem

Nadużywanie alkoholu w Polsce dotyczy ponad 2,5 mln osób, z czego około milion to uzależnieni. Co więcej, w rodzinach, w których istnieje problem z nadużywaniem alkoholu, żyje w naszym kraju 3-4 mln ludzi, co jest statystyką niezwykle pesymistyczną. Dużą część tych osób stanowią dzieci, które muszą zmagać się nie tylko z rozterkami dorastania, ale również chorobą swoich rodziców. Jest to problem społeczny, który funkcjonuje niemal od zawsze i znalezienie jego rozwiązania jest niesamowicie trudne.

Każde dziecko powinno mieć zapewnioną opiekę, poczucie bezpieczeństwa i być wychowywane w przyjaznej atmosferze pełnej miłości. Niestety, w rodzinach alkoholowych stanowi to ogromny problem – najmłodsi widzą codzienne picie swoich rodziców, którzy w wyniku nadmiaru spożytego alkoholu nie są w stanie zapewnić im odpowiedniej opieki i wspomnianego poczucia bezpieczeństwa. Dziecko jest zaniedbywane, opuszcza się w nauce, a stres i napięcie, jakiego doświadcza, każdego dnia wpływa negatywnie na jego funkcjonowanie. Co więcej, trudna sytuacja prowadzi do zaburzeń odżywiania, bólów brzucha i głowy, rozdrażnienia, a nawet agresji (zwłaszcza, gdy rodzice pod wpływem alkoholu sami wykazują zachowania agresywne).

Bardzo często dzieci alkoholików nie do końca zdają sobie sprawę, z tego, co się dzieje, zastanawiają się, dlaczego u nich jest tak, a u rówieśników inaczej. Czują lęk, zazdrość, poczucie niesprawiedliwości. Wszystko to może przekładać się na dorosłe życie.
Na zdjęciu widoczne dziecko siedzące na podłodze pod kanapą z podkulonymi nogami i schowaną w splecione ręce głową. Na kanapie leży półprzytomny mężczyzna z butelką alkoholu w ręce. Kadr szeroki.

Jak dzieci alkoholików funkcjonują w dorosłym życiu?

Dziecko alkoholików może w przyszłości cierpieć na syndrom DDA (Dorosłe Dzieci Alkoholików), o którym pisaliśmy już na naszym blogu. Pokrzywdzona w dzieciństwie osoba może zmagać się z wieloma trudnościami, które będą uniemożliwiać jej prawidłowe funkcjonowanie. Przede wszystkim zwiększone jest ryzyko wystąpienia poczucia niższej wartości, które mocno wpływa na życie rodzinne i związki. Dorosłe dziecko alkoholika boi się odrzucenia, nie jest w stanie w naturalny sposób okazać swoich uczuć i często towarzyszą mu bardzo negatywne myśli, a także lęk, poczucie winy czy wstyd. Taka osoba może nie czuć zaufania nie tylko do najbliższego otoczenia, ale również samej siebie.

Co więcej, dziecko, które „napatrzyło się”, jak rodzice nadużywają alkoholu, samo może być narażone na uzależnienie się. Zwłaszcza jeżeli swoje smutki i problemy życiowe zechce „utopić” w wódce. Jeżeli cierpisz na syndrom DDA albo wykazujesz jego symptomy, powinieneś udać się do specjalisty – terapeuta przepracuje z Tobą ten temat i o wiele łatwiej będzie Ci funkcjonować na co dzień. To żaden wstyd udać się do psychologa czy też sięgnąć pomocy psychiatry – o wiele gorzej jest zamknąć się w swojej skorupie i nie móc odpowiednio funkcjonować w społeczeństwie.

Na zdjęciu na pierwszym planie widoczna mała dziewczyna ze smutnym wyrazem twarzy. Na drugim planie widać stół, przy którym siedzą rodzice pijący alkohol. Kadr szeroki.

S

Objawy syndromu DDA

Dorastanie w rodzinie dysfunkcyjnej, gdzie alkohol był normalnością, wypacza myślenie o otoczeniu, relacjach oraz samym sobie. Dzieci alkoholików najczęściej funkcjonują w nieustannym poczuciu winy, które uniemożliwia im normalne życie nawet po opuszczeniu rodzinnego domu. Syndrom dorosłego dziecka alkoholika jest zaburzeniem o podłożu psychologicznym, którego źródłem jest choroba alkoholowa rodziców lub opiekunów. Dotyka ona wszystkie osoby mieszkające pod jednym dachem, jednak to właśnie dzieci są najbardziej podatne na jego skutki. Do najszybciej występujących cech syndromu DDA można zaliczyć:

  • Lęk przed utratą kontroli,
  • Nieumiejętność okazywania uczuć oraz strach przed ich otrzymywaniem;
  • Lęk przed odrzuceniem;
  • Lęk w sytuacjach konfliktowych
  • Mocno rozwinięte poczucie odpowiedzialności;
  • Poczucie winy i niskie poczucie własnej wartości
  • Łatwość zaprzeczania i tworzenia historii, które się nie wydarzyły
  • Życie w ciągłym napięciu i postrzeganie rzeczywistości z pozycji ofiary
  • Trudności w relacjach z innymi i mylenie miłości z litością
  • Skłonność do depresji, nerwic, ataków paniki
  • Mocno rozwinięta umiejętność przetrwania w niekorzystnych warunkach

Rozpoznając syndrom DDA, można zaobserwować, że jest to zespół pewnych cech, które są utrwalone. Nie wszystkie cechy muszą występować jednocześnie i nie każde dziecko, które wychowywało się w domu alkoholików, musi borykać się z tym syndromem. Jednocześnie wiele objawów występujących w syndromie DDA staje się przyczyną trudności w dorosłym życiu. Dorosłość pozwala bardziej świadomie przeżywać emocje i uczucia, a co za tym idzie zdiagnozować problem. Ludzie z DDA często czują niczym nieuzasadniony gniew, strach, wstyd, poczucie winy i nie umieją utworzyć trwałych relacji społecznych.

Dorosłe dzieci alkoholików latami doświadczały trudnych emocji, jednocześnie nie ucząc się właściwego ich okazywania. Wypracowały w ten sposób wiele mechanizmów obronnych, które mają pomagać im w trudnych sytuacjach. Jednocześnie pojawiające się emocje oraz uczucia nie były odpowiednio rozpoznawane i to „upośledzenie” w dorosłym życiu niejednokrotnie wymaga odpowiedniej terapii.
Na zdjęciu widoczna mała dziewczynka tyłem przytulająca się do swojej mamy. Mama w jednej ręce trzyma butelkę wina. Kadr amerykański.

Rodzicu – podejmij leczenie!

Natomiast, jeżeli jesteś osobą uzależnioną i jednocześnie rodzicem, powinieneś zrobić rachunek sumienia i podjąć stosowne działania, które pozwolą Ci poradzić sobie z tym problemem. Musisz pamiętać, że nigdy nie jest za późno, by zmienić życie swoje i swoich dzieci – to dzieci są najważniejsze, dlatego też powinieneś zadbać o to, by ich rozwój nie został zaburzony przez Twoje błędy.

Zalecamy konsultację ze specjalistą albo terapię, a w celu zminimalizowania ryzyka sięgnięcia po alkohol – Esperal. Jest to rozwiązanie, które pozwoli Ci łatwiej panować nad swoim uzależnieniem i skuteczniej odmawiać sobie drinka czy piwa.
Na zdjęciu widoczna mała dziewczyna siedząca w kucki na podłodze pod ściana i przytulająca się do misia oraz cień mężczyzny pijącego alkohol prostu z butelki. Kadr szeroki.