Blog

Alkoholizm wśród nieletnich

Wiele osób sądzi, że alkoholizm dotyczy wyłącznie osób dorosłych i tylko one powinny uważać na jego zgubne działanie. Tymczasem mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że alkohol może stanowić ogromne problemy już w młodym wieku – nawet u osób nieletnich. Część z nich już na tym etapie rozpoczyna picie, a niekiedy nawet zmagać się musi z uzależnieniem. Z czego to wynika, jakie są skutki alkoholizmu wśród nieletnich oraz jak z tym walczyć?
Na zdjęciu widoczne trójka nastolatków, którzy na wspólnym spotkaniu byli piją alkohol. Butelki uniesione są w geście wznoszenia toastu. Ciasny kadr.

Alkoholizm u nieletnich – problem, który warto dostrzec

W Polsce po alkohol pierwszy raz sięga się zwykle w okolicach 12-13 roku życia, kiedy to młodzi ludzie chcą naśladować swoje dorosłe autorytety albo pragną zaimponować rówieśnikom. Z pozoru nie jest to problem – w końcu ten jeden raz nie sprawi, że dziecko nagle stanie się uzależnione od alkoholu. W praktyce jednak im wcześniej rozpocznie się taką inicjację, tym szybciej dochodzi do częstszego sięgania po napoje wyskokowe i tym większe jest ryzyko uzależnienia.

Na problem ten zdecydowanie warto zwrócić uwagę z jednego prostego powodu – według wielu specjalistów nieletni są o wiele mocniej narażeni na alkoholizm niż osoby starsze. Według niektórych statystyk już 2 lata regularnego picia wystarczają, by popaść w alkoholizm.

Z czego wynika chęć sięgnięcia po alkohol? Przede wszystkim z dwóch powodów – wzorców wyniesionych z domu, a także wpływu rówieśników. Nierzadko zdarza się, że dziecko zaczyna interesować się alkoholem w wyniku zakrapianych imprez rodziców. Obserwuje dobrze bawiących się dorosłych i zaczyna być ciekawe, zastanawiać się „jak to jest”. Niekiedy dochodzi nawet do sytuacji, w której to rodzice częstują dziecko alkoholem. Jeszcze większy problem z alkoholem mogą mieć nieletni pochodzący z domów alkoholików.
Na zdjęciu widoczna bardzo młoda dziewczynka, która pijemy piwo z butelki. Kadr portretowy.

Wpływ współczesnych mediów na zachowania nastolatków

Bardzo duże znaczenie na spożywanie alkoholu przez nieletnich mają współczesne media. Nie mówimy jedynie o radiu i telewizji, ale przede wszystkim o tym, co dzieje się w Internecie. Aktualnie wśród młodych ludzi, napędzanych filmikami na YouTube czy Tik Toku, panuje moda na dorosłość i dobrą zabawę. A nieodłącznym elementem tej zabawy jest właśnie spożywanie alkoholu.

Bardzo niepokojącym trendem jest promowanie, wysokie zasięgi i rosnąca popularność tak zwanych pato-influencerów. Często ich content, skierowany głównie do dzieci i młodzieży, prezentuje treści przesycone alkoholem, narkotykami, agresją i innymi patologicznymi zachowaniami. Jednocześnie coraz częściej pato-influencerzy lub pokazywane na ich kanałach społecznościowych osoby uczestniczące w nagraniach, angażowane są do różnego rodzaju inicjatyw rozrywkowych. Jako przykład można podać zdobywające popularność walki freak fightowe, które przekłuwają uzależnienie od alkoholu i inne patologiczne zachowania w sukces. Jest to informacja dla młodych ludzi, że będąc alkoholikiem, możesz zarabiać olbrzymie pieniądze i stać się szeroko rozpoznawalną gwiazdą.
Na pierwszym planie zdjęcia widoczna szklanka z whisky, z zaciśnięta na niej kobieca dłoniach. Na drugim planie widoczna nastolatka, która przysypia oparta o ramię na stole. Kadr szeroki.

Popularyzacja zachowań patologicznych wśród młodzieży staje się więc w ich oczach, czymś normalnym, zwyczajnym i powszechnie akceptowanym. Ogromne znaczenie ma tutaj również wpływ rówieśników, którzy śledzą podobne trendy w popkulturze. W ten sposób dzieci chcą zaimponować rówieśnikom, dlatego bardzo wcześniej sięgają po lampkę wina, butelkę piwa czy kieliszek wódki. Z czasem staje się to dla młodych ludzi, jedynym znanym sposobem na spędzanie wolnego czasu, odpoczynek i rozrywkę. To z kolei może skończyć się fatalnie.

Inne przyczyny alkoholizmu u dzieci

Presja rówieśników oraz wpływ mediów nie są jedynymi przyczynami sięgania po alkohol przez nieletnich. Bardzo znaczące są również inne czynniki. Do tych najbardziej znaczących należą:

  • okres dojrzewania, połączony z młodzieńczym buntem – młodzi ludzie na przekór rodzicom chcą posmakować dorosłego życia i sięgają po alkohol;
  • patologiczne zachowania w rodzinie – bardzo często po alkohol sięgają dzieci, które wychowują się w domu, gdzie picie jest codziennością;
  • przełamanie nieśmiałości – dziecko widząc jaki wpływ ma alkohol na dorosłych, może zapragnąć przełamać swoją nieśmiałość;
  • osamotnienie – jak każdy człowiek, dziecko próbuje radzić sobie z samotnością w każdy możliwy sposób;
  • łatwa dostępność alkoholu i ciekawość – brak egzekwowania prawa odnośnie sprzedaży alkoholu nieletnim.

Skutki picia alkoholu przez dziecko

Organizm dziecka nie jest jeszcze tak dobrze wykształcony, jak organizm dorosłego, dlatego też wpływ alkoholu może być o wiele bardziej widoczny – zarówno jeżeli chodzi o aspekty fizyczne, jak też i psychikę. Przede wszystkim etanol, zawarty w alkoholu, upośledza układ nerwowy, w związku z czym dziecko może mieć problemy z nauką i zapamiętywaniem. Co więcej, wpływa negatywnie na zmysły, pracę serca, a do tego osłabia odporność organizmu, w wyniku czego osoba nieletnia może stawać się częstszym celem bakterii i wirusów. Nie bez znaczenia jest też negatywny wpływ alkoholu na wątrobę.

Warto również zwrócić uwagę na to, jak dziecko zachowuje się po wypiciu alkoholu. Staje się często pozbawione jakichkolwiek hamulców, co może wiązać się z wieloma problemami, np. ciążą w nastoletnim wieku, spróbowaniem narkotyków, a także często wejście w konflikt z prawem. Dlatego też rodzice powinni za wszelką cenę chronić swoją latorośl przed alkoholem oraz innymi używkami.
Na zdjęciu widoczny mały chłopczyk dopijający czerwone wino z kieliszka. Kadr portretowy.

Jak dostrzec, że dziecko spożywa alkohol i co robić?

Problem z alkoholem u osoby nieletniej można zauważyć na wiele sposobów. Najczęściej:

  • przestaje ona interesować się swoim hobby albo zajęciami, które wcześniej sprawiały jej przyjemność;
  • częściej okazuje agresję, złość oraz frustrację, co jest szczególnie widoczne, jeżeli takie zachowania nie zdarzały się jej wcześniej;
  • izoluje się od swoich znajomych i spotyka się z nowymi, których nie chce przedstawić rodzicom;
  • pogorszyły się jej wyniki w nauce;
  • posiada większe potrzeby finansowe.

Absolutną podstawą jest pomoc dziecku – przede wszystkim jako rodzic, musisz spokojnie z nim porozmawiać, co pozwoli Ci rozpoznać problem. Należy wyjaśnić nieletniemu, z czym wiąże się spożywanie alkoholu. Jeżeli to nie pomoże, należy zgłosić się do specjalisty – być może będzie to jedyny sposób na rozwiązanie problemu.